OVER BURGERSCHAP

Uit onderzoek blijkt dat Nederlandse leerlingen lager scoren op kennis over burgerschap, vergeleken met landen als Denemarken, Noorwegen, Zweden, Finland en België (Vlaanderen). Reden voor de Tweede Kamer om meer aandacht te vragen voor burgerschap op school. Arie Slob, Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media, schrijft op november 2017 in een brief naar de Tweede Kamer dat hij doorgaat met het ontwikkelen van een wetsvoorstel, waarvan de kern bestaat uit een opdracht aan de scholen om op doelgerichte en samenhangende wijze burgerschapsonderwijs te geven. Daarin moet onder andere aandacht komen voor democratie, mensenrechten en cultuur.

Burgerschap op school is niet nieuw. Sinds 2003 zijn scholen verplicht tijd te besteden aan burgerschap. Het concept burgerschap is echter (nog) niet expliciet en de school staat vrij in de invulling (inspanningsverplichting) ervan. SLO heeft eerder 27 doelen opgesteld en de burgerschapsopdracht onderverdeeld in drie onderdelen: democratie, identiteit en participatie. Het is momenteel afwachten op de Tweede Kamer hoe de nieuwe burgerschapsopdracht moet worden ingevuld.

Er bestaat een duidelijke relatie tussen burgerschapsvorming en democratie. Kennis hebben, en het naleven van mensen- en kinderrechten is essentieel voor democratie. Daarbij vraagt leven in een democratische samenleving om bepaalde vaardigheden, zoals een kritische houding, samenwerken, inlevingsvermogen, discussievoeren, debatteren, conflict oplossen en een respectvolle omgang. Dat laatste houdt ook in het erkennen van verschillen tussen mensen en culturen.

De school is een belangrijke oefenplaats om deze vaardigheden en gedragsnormen in de praktijk te brengen. Op school leren leerlingen respectvol met elkaar om te gaan en de mening van anderen te respecteren. Met burgerschapsvorming ontdekken leerlingen hun plek in de samenleving en hoe ze daar zelf een bijdrage aan kunnen leveren, op school, in Nederland en de wereld.

Interessante links